نوشته کریستین پوتر

کریستین پوتر مدیر گروه آموزش در برنامه سازمان توسعه بین المللی ایالات متحده /مراکش در رباط است

راچیدا مانند بسیاری از زنان مراکشی، هرگز فرصت رفتن به مدرسه ابتدایی را نداشته است. هنگامی که این سازمان دوره سواد آموزی برای زنان را در روستای "عین جدید" ارائه داد، راچیدا سرزنش دیگر روستاییان را پذیرفت تا بتواند خواندن و نوشتن را بیاموزد.

سواد آموزی که راچیدا و بیش از 10.000 نفر دیگر از زنان ازآن بهره بردند، برای مادران، بر اساس راهبردی برای بهبود مهارت های سواد آموزی، ضمن تشویق حمایت والدین از تحصیل کودکان خود، و به خصوص تحصیل دختران، طرح ریزی شده بود. کسب مهارت های خواندن و نوشتن و ریاضی توسط راچیدا و همکلاسی های او باعث غرور آنان در میان زنان و خانواده آنان شد. این زنان به عنوان مادر، اکنون در لذت یاد گیری فرزندان در حال تحصیل خود نیز سهیم هستند و برخی از آنان از سایر برنامه های آموزشی یو اس اید بهره برده اند.

هر چند مراکش پیشرفت های اساسی در افزایش دسترسی به آموزش به دست آورده است، ولی زنان و دختران روستایی همچنان به عنوان گروه های حاشیه ای فاقد دسترسی هستند و از هر هفت نفر دختر روستایی، یک نفر به دبیرستان می رود. در میان دختران روستایی، در سن 24-15 سال، سه نفر از هر پنج دختر بی سواد هستند. اما دیگر راچیدا بی سواد نیست.

مراکش و ایالات متحده: شرکای آموزشی

یو اس اید در 15 سال گذشته با همکاری وزارت آموزش مراکش، از برنامه های رو به گسترشی که دختران و زنان را تشویق به تحصیل می کند، پشتیبانی کرده است. برای نمونه برنامه آموزش دختران مراکش (2003-1997) دسترسی و شرکت دختران روستایی را در دوره های آموزشی تشویق می کرد و منجر به 21 درصد افزایش ثبت نام دختران در مدارس ابتدایی شد. بیش از اینها، درصد دختران در مناطق هدف که به کلاس ششم رسیدند به میزان 24 درصد افزایش یافت که نشانگر این مطلب است که دسترسی دختران به آموزش به شکل موثری افزایش داشته است.

علی رغم تاریخ طولانی همکاری موفق بین یو اس اید و وزارت آموزش، سطح پایین سواد، به خصوص در میان زنان و دختران همچنان در مراکش موجب نگرانی است. درحالیکه تقریباً 95 درصد کودکان مراکشی ( از جمله 92 درصد دختران روستایی) در دبستان ثبت نام می کنند، نرخ با سوادی در مراکش همچنان پایین باقی مانده است. تقریباً یک سوم جوانان در سنین 24-15 نمی توانند بخوانند و بنویسند.

نخستین گام ها به سوی سواد آموزی

نخستین گام برای بهبود وضعیت سواد در میان زنان و دختران تشخیص مسئله و ارائه پشتیبانی سریع و بلافاصله است.

امسال یو اس اید به عنوان بخشی از کوشش های ملی وزارت آموزش برای گسترش کیفیت آموزشی، برنامه آزمایشی را برای ارزیابی مهارت های اولیه خواندن و ریاضی در میان دانش آموزان سال های اولیه مدارس ابتدایی آغاز خواهد نمود. اطلاعات حاصله از ارزیابی دانش آموزان برای کمک به آموزگاران مراکشی در زمینه بهبود مهارت های تدریس مورد استفاده قرار خواهد گرفت و بازخورد آن را در باره قوت ها و نقاط ضعف علمی کودکان به والدین منعکس می شود. این اطلاعات همچنین توسط مدیریت های مدارس برای کمک به ساختار برنامه آموزش آموزگاران و بر مبنای نیازهای یادگیری دانش آموزان مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

این ارزیابی نمونه در دوکالا آبدا در منطقه راچیدا، که منطقه ای به طور کلی سنتی است، پایین بودن میزان ثبت نام در مدارس و میزان بی سوادی بالا، انجام خواهد گرفت. این ارزیابی نخستین گام برای اطمینان یافتن از این موضوع که هر کودکی خواندن و نوشتن یاد می گیرد و می تواند عملیات ریاضی پایه را انجام دهد، صورت خواهد گرفت. تحقیقات نشان می دهد که یادگیری سریع مهارت های پایه به نحو فوق العاده ای وابسته به موفقیت علمی است ولی همان طورکه راجیدا به شما خواهد گفت، سواد کلید تبدیل شدن به یک سواد آموز مادام العمر مستقل است. هنگامی که راچیدا در باره یادگیری خواندن و در نتیجه قادر به پشتیبانی بهتر از آموزش فرزندان خود سخن می گوید، وی می خندد و می گوید که "ما زنان این مسیر را برای دستیابی به زندگی بهتر پیموده ایم."

آراء بیان شده در این مقاله الزاماً منعکس کننده دیدگاه ها ویا سیاست های دولت ایالات متحده نیست.