2.30 10/22/2008 12:52:28 04/15/2008 15 آوريل 2008 10/22/2008 22 اکتبر 2008 10/22/2008 22 اکتبر 2008 2099 1

برنارد پکوئری و لری کیلمن

کاربران اینترنت هر روزه بر محتوای جهان اطلاعات می افزایند و روزنامه نگاران حرفه ای باید هرچه بیشتر نسبت به صحت و دقت اطلاعات هوشیار باشند. برنارد پکوئری رئیس مجمع جهانی سردبیران در پاریس است. کری کیلمن مدیر ارتباطات ، اتحادیه جهانی نشریات است. ویراستار ها و ناشران بیش از 100 کشور جهان به این سازمان های حرفه ای تعلق دارند.

در 7 ژوئیه 2005 یک انقلاب رسانه ای به وقوع پیوست ، اما عدۀ زیادی در آن هنگام از آن مطلع نشدند.

آن روز روزی بود که بمب گذاری های تروریست ها مترو لندن را لرزاند. شهروندانی که در صحنه حضور داشتند، عکسها،تصاویر ضبط شده و گزارش هایی را از آنچه اتفاق افتاده بود در اختیار رسانه ها و مطبوعات قرار دادند. بسیاری از رسانه ها سریعاً با استفاده از آنچه حقیقتاً توسط مصرف کنندگان تولید شده بود مطالبی را منتشر کردند.

اما شاید یک نقطه عطف بزرگتر در 11 دسامبر 2005 به وقوع پیوست، هنگامیکه انفجار انبار نفت بانسفیلد در انگلستان یک جنبش بی سابقه از روزنامه نگاران غیر حرفه ای را نشان داد. جنبشی که آنان طی آن هزاران پست الکترونیکی ، عکس ، و کلیپ های ویدئویی از این حادثه را برای پایگاه های خبری فرستادند ، خیلی زودتر از اینکه روزنامه نگاران حرفه ای صبح زود ، خود را به صحنۀ حادثه در 43 کیلومتری لندن برسانند.

بنگاه سخن پراکنی بی بی سی ، به عنوان مثال و در مقایسه با 1000 تصویر ارسالی پس از بمب گذاری مترو لندن ، بیش از 6500 پیغام الکترونیکی همراه با تصاویری از انفجار و آتش سوزی ناشی از نفت را دریافت کرد. اولین عکس ها و فیلم ها دقایقی پس از انفجار رسیدند.

پت کلیفتون مدیر بی بی سی نیوز اینتر اکتیو در پاسخ به سئوال پایگاه خبری Mediaguardian در خصوص تأثیر محتوای خبری تولید شده به وسیلۀ شهروندان گفت: "مقدار مطالبی که ما از خوانندگان خودمان دریافت کردیم کاملاً غیرعادی و زیاد بود. ویدئوها ، تصاویر ثابت و پست الکترونیکی از لحظه ای که انفجار اتفاق افتاد ناگهان سرازیر شدند و این نقش به سزائی در نحوۀ گزارش ما راجع به اتفاقاتی که روی داد ایفا کرد."

در روز انفجار، نیم میلیون کاربر از صفحات پایگاه بی بی سی برای مشاهده عکس ها و تصاویر استفاده کردند. رسانه های غیر حرفه ای به بخش ضروری و دائمی این ترکیب مبدل شده بودند.

دموکراتیک کردن رسانه ها

امروزه ، یافتن تولیدات رسانه ای که در فرایند گسترش خیابان دوطرفه ای که رسانه های دیجیتالی بین اخبار و کاربرانشان ایجاد کرده اند کار ساده ای نیست . کثرت شبکه های جدید پخش الکترونیکی میان هر فرد و تولید خبر فقط به اندازه یک صفحه کلید فاصله گذاشته است -- حقیقتی که در کشورهای توسعه یافته تحقق یافته است و در کشورهای در حال توسعه نیز در حال گسترش است.

و یا ، آنگونه که پیشگام روزنامه نگاری غیر حرفه ای دان گیلمور بیان می کند: "در دنیایی که تمام ابزارهای رسانه ای به طور همزمان در کار هستند (که تقریباً همین جا است) هر فرد می تواند همیشه در صحنه باشد."

هر سال، رشد رسانه های دیجیتال انتشار کلمات و تصاویر مختلف را مردمی تر (دموکراتیک تر) می کند. چیزی که زمانی در انحصار مطبوعات و برنامه های رادیویی و تلویزیونی بود.

در نظر داشته باشید:

• در پی حرکات خشونت آمیز یک دانشجوی مسلح در دانشگاه فنی ویرجینیا ، شبکه های اصلی مانند CNN، مکرراَ در برنامه هایی خود مستقیماً به وبلاگ های دانشجویان و دیگر شاهدان عینی ارجاع می کرد، چرا که تولید یک ویژه برنامه از طرق دیگر غیر ممکن می نمود.

• روز به روز وبلاگ ها در جریان های مختلف خبری توسط رسانه ها دعوت می شوند و صندلی های رزرو شده را اشغال می کنند. تقریباً 10 درصد افرادی را که در لیست رسانه ای Newyork Fashion Week امسال نامشان به چشم می خورد وبلاگ نویسها تشکیل می دادند.

• در هلند ، راندمول تولید کننده سریال تلویزیونی برادر بزرگ اقدام به تولید برنامه خبری روزانه ای که اخبار آن توسط کاربران غیر حرفه ای تهیه و تولید می شود. روزنامه نگاران غیر حرفه ای خبرهای تصویری را جمع آوری کرده و به گزارش خبری IK OP TV (من روی آنتن / Me on TV) ارسال می دارند.

• در پونا، هندوستان، گروه روزنامه های سَکال اقدام به چاپ یک هفته نامه به نام ضمیمۀ شهروندان کرده است که در آن تمامی مطالب کلاً به وسیلۀ خوانندگان نوشته می شود. ویراستار دیندیال وایدا اظهار می دارد "مردم اخبار مثبت می خواهند و مایل نیستند مطالب فله ای بخوانند" ، "آنان به قدر کافی در مسائل زندگی شخصی و بحران های خود غرق هستند و می خواهند مطالبی الهام بخش دریافت کنند." نزدیک به هزار خواننده ، که اکثر آنان پیش از این نوشتن را تجربه نکرده بودند ، در این ضمیمه مطالبی را به چاپ رسانده اند.

• روزنامۀ تأثیر گذار فرانسوی Le Monde در حال فراهم کردن صفحات اینترنتی برای مشترکین خود میباشد. بعلاوه لو موند از خوانندگان خود می خواهد هنگام مسافرت مجلات الکترونیکی را به همراه داشته باشند و اینکه بهترین خبرها در صفحات مسافرتی پایگاه روزنامه قابل دسترسی هستند.

• در شیلی، روزنامه زرد ملی به نام Las Ultimes Noticias (آخرین اخبار) شاهد یک رشد 30 درصدی در فروش روزنامه بود و این موضوع هنگامی اتفاق افتاد که ویراستاران شروع به چک کردن و بررسی آن دسته از داستان هایی که با اقبال بیشتری از جانب مخاطبین روبه رو شده بودند و بر روی پایگاه بیشتر خوانده می شدند کردند و سپس آن ها و یا داستان هایی از آن قبیل را در نسخۀ چاپی نیز به چاپ رساندند. اگر چه این را نمیتوان محتوای کاربرنویس خواند اما این خود نشانگر این است که مصرف کنندگان می توانند در انتخاب های هیئت تحریۀ رسانه ای تأثیر گذار باشند.

عبارت "روزنامه نگاری غیر حرفه ای" اولین بار در کتاب دن گیلمور به نام "ما رسانه ای ها: روزنامه نگاری غیر حرفه ای توسط مردم و برای مردم" ، در سال 2003 به کار برده شد. و حال با این شعار مشهور که :"خبر سخنرانی نیست ، گفتگو است." بحث گیلمور شبیه به نگاه دایره المعارف آنلاین وی کی پدیا این بود که: دانش و خرد جمعی به طور قطع بیشتر و مؤثر تر از برداشت شخصی هر فردی از هر موضوعی است.

در طول این دوره، پروژه های نوپای روزنامه نگاری غیر حرفه ای در حال کسب موفقیت و اعتبار هر چه بیشتر بوده اند. گفته می شد که اگر روزنامه ها چنین پروژه هایی را نادیده می گرفتند، مرتکب ریسک بزرگی می شدند که شاید باعث بیگانگی برخی از خوانندگان ثابت -- و حتی شاید بسیاری از خوانندگان خود در آینده -- می شد.

به چه کسی اطمینان دارید؟

اما امروزه، عنوان "روزنامه نگاری غیر حرفه ای" به سرعت در حال اضمحلال است و کم کم جای خود را به عبارت کلی تر "محتوای کاربر ساخته" یا " محتوای خواننده-محور" می دهد. و این دیگر به "روزنامه نگاری" بر نمی گردد، یک حرفۀ تخصصی با یک سری قوانین اصول اخلاقی خاص که با قوانین وبلاگ نویسانی که دیگر در رقابت با روزنامه نگاران نبوده بلکه حال به تهیه کنندگان محتوای مبدل گشته اند، تفاوت دارد.

واژۀ "کاربر ساخته" نیز کم کم در حال کنار زدن عبارت غیر حرفه ای و درگیری های غیر حرفه ای است. معنا و مفهوم (محتوا) می توانند از طریق کاربران، خوانندگان و روزنامه نگارانی از این قبیل فراهم شود، اما در اینجا ویراستارهای حرفه ای مورد نیاز هستند تا بتوانند این مفاهیم را در چهارچوب "روزنامه نگاری" قرار دهند.

کمیت حاصله از این منابع چالشی را بر می انگیزد که قدمت آن به ابتدای تاریخ روزنامه نگاری بر میگردد: تصمیم گیری بر سر این موضوع که کدام منبع قابل اعتماد است. بنا به اظهار جرج براک ، ویراستار روزهای شنبه روزنامه تایمز لندن "مهم ترین سؤالی که مصرف کنندگان اخبار از خود می پرسند سؤالی است که همیشه و همه جا آن را پرسیده اند: آیا به این منبع اطمینان دارم؟" برخی از این منابع از این امتحان سربلند بیرون می آیند و برخی در آن رد می شوند. جوامع باز که می خواهند باز بمانند باید از این امتحان سربلند بیرون بیایند." ظهور این محتوای خواننده-محور ، که از آن می توان به یک انقلاب فرهنگی واقعی تعبیر کرد، هم فرصت های مفید و هم خطرهای قابل توجه (که بیداری جامعه را طلب می کند) را با خود به همراه دارد.

ازیک دیدگاه مثبت به قضیه، هم اکنون شهروندان کنترل خیلی بیشتری بر چگونگی و زمان دریافت اطلاعات دارند و می توانند نسبت به آن واکنش نشان دهند و اگر بخواهند در آن شرکت داشته باشند.

حرفه خبر و خبرنگاری بیشتر رو به سوی نوعی دیالوگ بین تهیه کنندگان و دریافت کنندگان اطلاعات است تا تحمیل عقاید و نظریات به وسیلۀ یک قشر خاص.

اما از جنبۀ منفی، اینترنت راه های جدیدی را برای احتمالات جدید و عجیب و غریب توسعۀ گسترده و حتی گاهی خطرناک اطلاعات ساختگی باز کرده است که ریشه کن کردن آن اگر غیرممکن نباشد بسیار سخت است.

این پدیده وظیفۀ سنگینی را بر دوش روزنامه نگاران حرفه ای جهت حفظ استانداردهای بالای بررسی حقایق ، صداقت و هدفمندی نهاده است. از هم اکنون ویراستارها وقت بسیار زیادی صرف کنترل و برابر اصل کردن عکس و متن های تهیه شده توسط کاربران می کنند و این فقط و فقط تبدیل به بخش وقت گیری از کار آنان شده است. ارسال بلاگ ها و ارائه نظرات ، نظارت مرتب و دقیقی را می طلبد.

اگر این امکان میسر بود که وبلاگ نویسان به قواعد سختگیرانه اخلاقی پایبند نباشند در مرحلۀ "وبلاگ های حرفه ای" این چنین قراردادهای توسط جامعه القا شده به وفور به چشم می خورد. رسوائی هافینگتن پست که جرج کلونی بازیگر سینمای آمریکا نیز در متن آن قرار داشت در ماه مارس سال 2006 نشانگر وارسی های شدید در جامعۀ وبلاگ نویسان است. هنگامیکه کارکنان آریانا هافینگتن مقاله ای را براساس هرج و مرج های موجود در مصاحبه های تلویزیونی وی پست کرده و آن ها را به عنوان نوشته های او دست به دست چرخاندند، این بازیگر نیز مخالفت خود را پنهان نکرد. اگر چه مؤسس و نویسندۀ پایگاه هافینگتن اساساً مسئله را کم ارزش جلوه داد و به نوعی از زیر این اتهام در رفت، اما به خاطر تحقیر شدن و زیر سؤال رفتن جو حاکم بر جامعه وبلاگ نویسان سرانجام مجبور به معذرت خواهی شد.

اگر ما قادر به تشخیص اطلاعات حقیقی و دروغ نباشیم، پایه های جوامع دموکراتیک ما و نیز اعتبار رسانه های به تثبیت رسیده از دست خواهد رفت.

بنابراین مسئولیت تجارت خبری باید مورد عنایت قرار گیرد. در حال حاضر، اکثریت خواننده ها به دستیابی اطلاعات از طریق محصولات سنتی چاپی علاقه نشان می دهند و گویی آن را ترجیح می دهند. این در حالی است که 6/1 میلیارد از خوانندگان روزنامه ها در سراسر جهان به دست یافتن به اطلاعات از این طریق تمایل دارند. نظرسنجی های گروهی مکرراً نشانگر این نکته هستند که مصرف کنندگان اخبار بیشتر تمایل دارند که نام هایی جا افتاده و شناخته شده در این زمینه را باور کنند و به نوعی در برخورد با وبلاگ ها و آن دسته از مطالبی که توسط شهروندان فراهم آمده اند کمی شکاک هستند.

برای نمونه، دو مطالعه ای دربارۀ مصرف کنندگان اخبار که بوسیلۀ روزنامۀ مستقل فرانسوی 20 minutes انجام شد این نکته مشخص شد که دو سوم پاسخ دهندگان اخبار منتشر شده بر روی صفحات اینترنت را به گفته خود اصلاً خبر نمی دانستند و به صحت اخبار آنان شک داشتند.

ارتقاء سطح سواد رسانه ای روزنامه نگاران بطور خاص و در کل شهروندان به منظور ارزیابی حقیقت اطلاعاتی که بدست می آورند، امری بسیار مهم و ضروری به نظر می رسد.

در WAN انجمن جهانی روزنامه ها و WEF گردهمایی جهانی ویراستارها ، ما در تلاش برای مطلع ساختن صنعت خود از این پیشرفت ها و تأثیر آنان بر این تجارت و بر جامعه در مقیاس های بزرگتر هستیم.

ما گردهمایی هایی را به صورت دوره ای به منظور یادآوری عموم مردم راجع به خطرهای موجود بر سر راه مسائل بنیادی این صنعت و صحبت کردن راجع به آزادی رسانه ای، برگزار می کنیم. یکی از شعارهای این گردهمایی ها با این مضمون که "آزادی مطبوعات، آزادی شهروندان است" هرگز بیش از امروز به حقیقت نزدیک نبوده است.

WAN و WEF نمایندگی ناشران و ویراستارهایی را در بیش از صد کشور جهان به عهده دارند و برای 18000 انتشارات شامل هزاران پایگاه خبری و اطلاعاتی و وبلاگ های اینترنتی کار می کنند و امروزه بخش جدا نشدنی تجارت خبری هستند.

عقاید و دیدگاههای بیان شده در این مقاله الزاماً سیاست های دولت ایالت متحده را نشان نمی دهند.

]]> As Internet users contribute increasing amounts of content to the information universe, professional journalists must be increasingly vigilant to ensure veracity and accuracy.

]]> 11 FA/FREEPRESS/INTRO FA/FREEPRESS/NEWMEDIA 0 AD4A0EA4DAFAA6849EDA5F77608BFA4C NA Washington File Staff Writers usinfo 0