استانبول – در بین برندگان مسابقات طرح های بازرگانی که با هدف تقویت کارآفرینی در ترکیه برگزار شد، طرح هایی در زمینه محیط زیست، خرید و فروش از طریق اینترنت، و فن آوری های پیشرفته وجود داشت. برندگان این مسابقه علاوه بر دریافت جایزه نقدی، به ایالات متحده نیز سفر می کنند تا از مرکز کمک به پیشرفت طرح های جدید بازدید کرده و از راهنمایی های چهره های کارآفرین و سرمایه گذار در مرکز "راک استار" بهره مند شوند.

این مسابقات، مهم ترین رویدادی بود که طی سفر هیات نمایندگی برنامه جهانی نوآوری (GEP) به ترکیه برگزار شد. این هیات شامل 15 کارآفرین و سرمایه گذار باتجربه آمریکایی بود. GEP یک طرح همکاری مشترک بین دولت و بخش خصوصی در ایالات متحده است، که هدف از آن استفاده از تخصص و منابع ایالات متحده برای کمک به پیشبرد کارآفرینی در سرتاسر جهان است.

لورن هریتون، سرپرست این هیات، شرکت کنندگان در این مسابقات را "کارآفرینانی علاقه مند و بسیار با استعداد" توصیف کرد، و ابراز امیدواری کرد که این کارآفرینان پس از موفقیت، تبدیل به الگویی برای سایر جوانان کارآفرین در ترکیه شوند. هریتون نماینده ویژه وزارت امور خارجه ایالات متحده در امور تبلیغات و بازرگانی است.

با این حال، چهره های معتبر عرصه بازرگانی در ترکیه گفتند که کارآفرینی در ترکیه هنوز در ابتدای مسیر خود قرار دارد. گاون سک، مدیر بنیاد تحقیق در زمینه سیاست های اقتصادی ترکیه (TEPAV) در این زمینه گفت: "ما باید از ایالات متحده بیاموزیم که چگونه از کارآفرینی قدردانی کرده و آن را تشویق کنیم." TEPAV با همکاری دفتر نمایندگی GEP این مسابقات را برگزار کردند.

هدف تنها برنده شدن نیست

32 شرکت کننده ای که به مرحله نهایی این مسابقات راه یافتند، این فرصت را داشتند تا ایده های خود را برای هیات نمایندگی ایالات متحده و سرمایه گذاران ترک به نمایش بگذارند. ایده های این 32 شرکت کننده از بین ده ها طرح بازرگانی ارائه شده در این مسابقات، انتخاب شده بود. آنها امیدوار بودند که بتوانند توجه اعضای هیات نمایندگی و سرمایه گذاران ترک را جلب کنند و دستاوردی بیش از صرفاً جذب سرمایه برای طرح های خود به دست آورند.

یک شرکت کننده گفت: "من برای درخواست پول به اینجا نیامده ام، بلکه برای بهره مند شدن از توصیه ها و تخصص کارآفرینان در این مسابقات شرکت کرده ام." و این دقیقاً همان چیزی است که کارآفرینان ترک از آن بهره مند شدند – اظهار نظر و توصیه در زمینه طرح های بازرگانی، الگوهای بازرگانی، نمایش های توضیحی و سایر موارد. حتی تیم هایی که نتوانستند به مرحله نهایی راه یابند، این فرصت را داشتند تا طی یک جلسه کوتاه راهنمایی و مشاوره، نظرات داوران را در مورد طرح های خود بشنوند.

اکثر اعضای هیات نمایندگی ایالات متحده تحت تاثیر کیفیت بالای طرح های بازرگانی ارائه شده و آنچه شکوفایی کارآفرینی در ترکیه می نامیدند، قرار گرفته بودند. فیصل سهیل، کارآفرین و سرمایه گذار طرح های بازرگانی جدید در شرکت سرمایه گذاری CMEA، گفت نخستین سفر او در چهارچوب برنامه های GEP به مصر در سال 2011، تجربه ای بود که او را با بسیاری از واقعیت ها آشنا کرد، زیرا تا پیش از آن، او فکر می کرد که کارآفرینی در عرصه فن آوری های نوین تنها به سیلیکون ولی در کالیفرنیا محدود می شود.

او گفت: "ترکیه در زمینه توسعه زیرساخت های کارآفرینی [از مصر] پیشرفته تر است، و کارآفرینی در ترکیه در سطح بالاتری قرار دارد. سهیل افزود به همین دلیل صنعت کارآفرینی در ترکیه این توانایی بالقوه را دارد تا نقشی تاثیرگذارتر در خاورمیانه و شمال آفریقا ایفا کند."

سعدخان، یکی دیگر از کارآفرینان و سرمایه گذاران CMEA، تحت تاثیر تعدد طرح های پیشرفته از لحاظ فن آوری، مانند تصویربرداری پزشکی، و سیستم آنلاین ارائه نرم افزارهای مورد نیاز، قرار گرفته بود.

او گفت: "این طرح ها، حتی در سیلیکون ولی، طرح هایی بسیار نوآورانه به شمار می روند."

یان گرل، کارآفرین قدیمی و باتجربه آمریکایی، گفت این حقیقت که بسیاری از طرح های جدید ارائه شده به جای الگوبرداری از ایده های آمریکایی و اروپایی برای بازار ترکیه، به دنبال یافتن راهکارهایی برای مشکلات محلی بودند، برای او بسیار جالب توجه بود. یکی از این طرح ها تحت عنوان GreenAgeTech، تلاش می کند تا مخازن فاضلابی که اکنون در بسیاری از خانه های ترکیه مورد استفاده قرار می گیرد را با سیستمی نوآورانه و سازگار با محیط زیست که هزینه کمتری نیز دارد، جایگزین کند. شرکت ارائه کننده این طرح، برنده جایزه نخست در بخش طرح های جدید بازرگانی شد.

با این حال، کارآفرینان ترک به دلیل نبود یک نظام کارآفرینی قدرتمند – شامل قوانین حمایتی، ارتباط با سیلیکون ولی، و مهم تر از همه، عدم دسترسی به مشاوران و سرمایه گذارانی که می توانند چهره های مستعد این کشور را راهنمایی و حمایت کنند – نسبت به همتایان آمریکایی خود با چالش های بیشتری روبرو هستند. البته فضای کارآفرینی در ترکیه در حال بهبود یافتن است و دولت ترکیه شروع به قدردانی از نقش کارآفرینان در تقویت رشد اقتصادی و ایجاد فرصت های شغلی کرده است، و به همین دلیل، سرمایه گذاران ترک اکنون علاقه بیشتری به جوانان کارآفرین این کشور از خود نشان می دهند و جوانان ترکیه نیز در حال استفاده از فرصت های بین المللی در زمینه تحصیل و یافتن فرصت های شغلی هستند. آلتوگ آکار، که در سان فرانسیسکو تحصیل کرده و در شرکت های فعال در زمینه فن آوری پیشرفته در منطقه خلیج سان فرانسیسکو به عنوان مهندس نرم افزار کار کرده است، گفت فرهنگ کارآفرینی موجود در سیلیکون ولی، الهام بخش او برای فعالیت های بازرگانی اش بوده است.

او افزود: "من با اشتیاق برای ایجاد طرح های جدید به ترکیه بازگشتم." او شرکتی به نام حدیمو را تاسیس کرد که در زمینه فعالیت های اجتماعی آنلاین و تهیه کادو از طریق اینترنت فعالیت می کند، و اکنون دارای مشتریان زیادی است و قصد دارد تا آن را در سطح جهانی گسترش دهد. حدیمو مقام سوم را در بین شرکت هایی که دارای بیشترین رشد بوده اند، کسب کرد.

از رویا تا کسب و کار

بسیاری از اعضای هیات نمایندگی ایالات متحده گفتند که خلاقیت، اشتیاق و اعتماد به نفس کارآفرینان ترک، در کنار کیفیت طرح های آنها، احتمال موفقیت آنها را افزایش می دهد.

انیس کاتلوکا، از شرکت برنده GreenAgeTech، گفت آرزوی او این است که خانه های ترکیه در زمینه انرژی و دفع فاضلاب، دارای بهره وری مناسبی باشند.

او افزود: "شرکت من، تنها نخستین مرحله در مسیر تحقق بخشیدن به این رویا به شمار می رود."

ما چه برنده شویم، چه بازنده، این تجربه ای بسیار ارزشمند برای ما بوده است؛ این جمله ای بود که اغلب تیم های شرکت کننده در این مسابقات می گفتند. با این حال، برنده شدن در یک مسابقه GEP مزایای متعددی دارد؛ این امر به طرح های جدید که اغلب با مشکل و کمبود منابع روبرو هستند، فرصت شناخته شدن و مورد تایید سیلیکون ولی قرار گرفتن را می دهد و در عین حال، به آنها کمک می کند تا سرمایه گذاران، شرکا و کارمندان بااستعداد را جذب کنند. مانند برنامه های پیشین GEP، در ترکیه نیز برخی از طرح های برنده در این مسابقات، توانستند نظر مثبت سرمایه گذاران را جلب کنند. تا کنون در حدود 12 طرح بازرگانی "کشف شده" طی مسابقات GEP، در سرتاسر جهان وارد بازارهای بورس شده اند.