واشنگتن – روابطی که قدمتی بیش از 50 سال دارد و جنگ سرد و انحلال شوروی نیز نتوانست آن را از میان ببرد، هنوز به صورتی قدرتمند و پویا ادامه دارد و نقشی اساسی در تلاش های جهانی برای ریشه کن کردن فلج اطفال و مبارزه با تهدیدات بهداشتی ایفا می کند.

مدیران موسسه های علمی و بهداشتی ایالات متحده و روسیه در اواخر ماه مه در اجلاس گروه هشت ((G8 در فرانسه، موافقتنامه ای را برای ادامه همکاری های علمی خود در زمینه مبارزه با هدف ریشه کن کردن فلج اطفال امضا کردند.

دکتر استیون کوچی، یک مشاور ارشد در بخش ایمن سازی جهانی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) در آتلانتا، جورجیا، گفت: "این تنها یک سند دیپلماتیک که به تازگی تمدید شده است، نبود. این یک همکاری زنده و مستمر است."

استیون واسیلاک، متخصص بیماری های مسری CDC، می گوید شیوع بیماری فلج اطفال در سال 2010 که از تاجیکستان آغاز شد، به طور واضح نشان دهنده اهمیت نقش روسیه در همکاری های بین المللی بر علیه این بیماری فلج کننده است. او عضو یک تیم چندملیتی اضطراری بود که پس از مشاهده نخستین موارد فلج اطفال در ماه های مارس و آوریل 2010 به آسیای مرکزی اعزام شد. تاجیکستان که زیرساخت های پزشکی آن هنوز در حال توسعه است، برای بررسی نمونه های این بیماری به آزمایشگاه های مسکو نیاز دارد، اما هنگامی که یک بیماری مسری و مرگبار به طور ناگهانی در بین کودکان و بزرگسالان به طور یکسان شیوع می یابد، دسترسی به آزمایش هایی دقیق و سریع ضرورت دارد. واسیلیک می گوید دانشگاه مسکو و موسسه درمان فلج اطفال چاماکوف واقعاً این نیازها را برآورده کردند.

واسیلیک در یک مصاحبه گفت این آزمایشگاه ها "تحت فشار غیرقابل باوری فعالیت می کردند. هر اندازه در مورد اهمیت کاری که این آزمایشگاه ها انجام دادند، تاکید کنیم، اغراق نکرده ایم."

تاجیکستان از سال 2002 به عنوان کشوری که فلج اطفال در آن ریشه کن شده است، در نظر گرفته می شد، اما ناگهان در حدود 500 مورد ابتلای به فلج اطفال در این کشور و تعداد معدودی از موارد ابتلا به این بیماری در کشورهای همسایه آن در آسیای مرکزی شناسایی شد. واسلیک می گوید آغاز یک طرح عظیم واکسیناسیون، اقدامی مناسب در برابر شیوع بیماری به شمار می رود، که طی دو هفته همراه با "یک واکنش بین المللی موثر،" اجرا شد. به دلیل نیاز مبرم به واکسن طی زمانی بسیار کوتاه، شرکای بین المللی به ارسال واکسن به مناطق مورد نیاز کمک کردند.

کوچی گفت: "CDC برای هر پنج جمهوری آسیای مرکزی واکسن ارسال کرد که میزان کلی آن برابر با 8 میلیون دلار بود."

سابقه همکاری ها

پیشرفت های پزشکی در زمینه مبارزه با فلج اطفال و همکاری های ایالات متحده و روسیه در زمینه بهداشت و سلامتی، طی پنجاه سال دوم قرن بیستم به موازات یکدیگر حرکت کرده است. واکسن خوراکی فلج اطفال که توسط آلبرت سابین، دانشمند آمریکایی لهستانی تبار، کشف شد، در اواخر دهه 1950 در شوروی آزمایش شد. کوچی گفت این همکاری "زمینه را برای اعطای مجوز به این واکسن در ایالات متحده در سال 1961 و پس از آن در سایر نقاط جهان فراهم کرد."

واکسیناسیون موثر و برنامه های گسترده ایمن سازی، سبب کاهش چشمگیر موارد ابتلا به فلج اطفال طی چند دهه اخیر شده است. هنگامی که تلاش های بین المللی برای ریشه کن کردن این بیماری در اواخر دهه 1980 آغاز شد، فلج اطفال در 125 کشور جهان وجود داشت. اکنون این بیماری تنها به صورت طبیعی – در اصطلاح پزشکی، به صورت بومی – در چهار کشور جهان مشاهده می شود: هند، پاکستان، افغانستان و نیجریه.

کوچی گفت شیوع این بیماری در تاجیکستان در سال 2010، که نخستین مورد ابتلا در منطقه از سال 2002 به بعد بود، یک هشدار به شمار می رود. این ویروس به صورت ژنتیکی با یک ویروس بومی دیگر که متعلق به منطقه ای دیگر است، پیوند یافته بود، که این امر نشان دهنده این موضوع است که "امکان انتقال این ویروس به تمامی کشورها وجود دارد."

طرح جهانی ریشه کن کردن فلج اطفال (GPEI) که از 23 سال پیش آغاز شده است، دربرگیرنده شرکای بین المللی متعددی مانند CDC و سازمان بهداشت جهانی (WHO) است. این طرح به طور چشمگیری در کاهش موارد ابتلا به این بیماری از 300.000 مورد در سال در اواخر دهه 1980 به 1.600 مورد در سال در سال 2009 موفقیت آمیز بوده است.

طبق یک برگه اطلاعات سازمان بهداشت جهانی، این تلاش های مبتنی بر همکاری تاثیر گسترده ای بر نظام های بهداشتی بین المللی داشته است. سازمان بهداشت جهانی می گوید که طرح جهانی ریشه کن کردن فلج اطفال "از طریق ایجاد سیستم موثر گزارش موارد ابتلا به بیماری و نظام های نظارتی، آموزش متخصصان محلی بیماری های مسری، و ایجاد شبکه های آزمایشگاهی جهانی، توانمندی های خود برای غلبه بر سایر بیماری های مسری مانند آنفلونزای مرغی و یا ابولا را افزایش داده است."

علیرغم موفقیت های طرح جهانی ریشه کن کردن فلج اطفال، هنوز این بیماری ریشه کن نشده است، و سال 2012 به عنوان سال ریشه کن کردن این بیماری تعیین شده است. رهبران هشت کشور صنعتی جهان (G8) در اجلاس مختلف بر حمایت مستمر خود از تلاش برای ریشه کن کردن نهایی این بیماری تاکید کرده اند. این رهبران در یک بیانیه مشترک گفتند، "حمایت های ما تا کنون منجر به کاهش 99 درصدی موارد ابتلا به فلج اطفال در کشورهای در حال توسعه شده است. ما بر ضرورت تاکید ویژه بر این مساله و حمایت های بیشتر در این راستا تاکید می کنیم."

سازمان بهداشت جهانی تخمین می زند که بیش از پنج میلیون نفر که اکنون می توانند حرکت کنند، سلامتی خود را مدیون واکسینه شدن در چهارچوب طرح جهانی ریشه کن کردن فلج اطفال که از سال 1988 آغاز شده است، هستند و در غیر این صورت اکنون فلج شده بودند.